Die hadeda wat 04:30 kom kuier

Ek glo ’n mens moet vroeg opstaan as jy kamp.

Nie té vroeg nie.

Daar is mos ’n verskil tussen “vroeg opstaan” en “deur ’n hadeda uit jou slaap uit geruk word soos ’n tentpen uit sagte sand”.

Daardie oggend was dit 04:30.

Ek weet dit was 04:30, want ek het drie keer na my selfoon gekyk. Nie omdat ek die tyd wou weet nie, maar omdat ek wou seker maak ek is nog op aarde.

Ons het by ’n lekker kampterrein gestaan. Mooi gras. Netjiese staanplekke. Groot bome. Die tipe plek waar ’n man dink: “Hier gaan ek rus.”

Dis gewoonlik waar die moeilikheid begin.

Die vorige aand het ek nog vir my vrou gesê: “Môre slaap ons laat.”

Sy het net so oor haar bril geloer en gesê: “Frik, jy slaap nooit laat as ons kamp nie.”

Ek het my hand op my bors gesit en gesê: “Hierdie keer is anders.”

Nou ja.

’n Man moet versigtig wees met woorde. Hulle loop voor jou uit en wag vir jou by die hek.

Ek was nog diep in daardie lekker kamp-slaap. Jy weet mos. Daardie slaap waar jou lyf nog ruik na braaivleisrook, Doom en sonbrandroom.

Toe kom hy.

“HAA-DEE-DAAA!”

Reg bo-op die karavaan.

Ek het regop gesit.

Nie rustig nie. Nie waardig nie.

Ek het opgeskiet soos ’n kampstoel waarvan die pen uitgeval het.

My vrou het net gesê: “Moenie.”

Dis al.

Sy ken my al lank.

Maar ’n man kan nie net daar lê en toelaat dat ’n voël hom uit sy eie karavaan uit kom intimideer nie.

Ek het fluisterend gesê: “Ek gaan net kyk.”

Sy het nie haar oë oopgemaak nie.

“Frik, jy gaan nie net kyk nie. Jy gaan iets doen.”

Ek het gemaak of ek dit nie hoor nie.

Buite was dit nog pikdonker. Nie gewone donker nie. Kampterrein-donker. Daardie donker waar elke boom lyk soos ’n man met ’n kombers oor sy kop.

Ek het my Crocs aangetrek, maar net een het saamgewerk. Die ander een was onder die tafel vasgehaak by ’n sak hout, ’n verlengkoord en iets wat ek hoop ’n nat handdoek was.

Die hadeda skree weer.

“HAA-DEE-DAAA!”

Ek sê toe vir myself: “Frik, kalm. ’n Hadeda is ook maar net ’n skepsel.”

Maar toe skree hy weer, en toe onthou ek my eie kampwysheid:

“’n Man kan baie dinge verdra voor koffie, maar ’n hadeda met ’n mikrofoon is nie een van hulle nie.”

Ek stap uit.

Die gras was nat.

My sokkies was droog.

Vir omtrent twee sekondes.

Bo in die boom sit die hadeda. Groot. Regop. Belangrik. Soos ’n inspekteur van die munisipaliteit wat gekom het om jou braaiplek af te keur.

Ek kyk op en fluister: “Sies man. Mense slaap.”

Hy kyk terug.

Toe skree hy weer.

Nie omdat hy moes nie. Omdat hy kon.

Nou kyk, ek is nie ’n wrede mens nie. Ek jaag nie sommer diere nie. Maar ek glo ook daar moet respek wees op ’n kampterrein. As jy 04:30 wil vergader, doen dit by die ablusieblok.

Ek tel toe ’n klein klippie op.

Nie om hom te raak te gooi nie. Net om die tak naby hom te laat beweeg.

Ek gooi.

Die klippie tref nie die tak nie.

Hy tref die dak van my buurman se gazebo.

“KLONK!”

Toe is die hadeda stil.

Maar nou is die buurman wakker.

Ek vries.

Die buurman se tentrits gaan oop.

Stadig.

Daar is min geluide in die wêreld wat ’n man so skuldig laat voel soos ’n tentrits om 04:32 in die oggend.

’n Kop kom uit.

“Alles reg daar?”

Ek staan daar in een Croc, nat sokkies, slaaphemp, en ’n gesig wat sê: “Ek is besig met voëlbeheer.”

Ek fluister: “Jammer, buurman. Hadeda.”

Hy kyk op.

Die hadeda kyk af.

Toe skree die hadeda weer.

“HAA-DEE-DAAA!”

Die buurman knik net.

“Ja, ek sien.”

Hy maak sy tent weer toe.

Ek het gevoel ons het ’n oomblik gedeel. Nie ’n mooi oomblik nie, maar ’n ware een.

Teen dié tyd was my vrou by die karavaandeur.

Sy staan daar met haar arms gevou.

“En?”

Ek sê: “Ek het die situasie onder beheer.”

Sy kyk na my nat sokkies.

“Ek sien.”

Nou moes ek plan B maak.

Ek besluit toe om die ketel aan te sit. Want as jy nie die hadeda kan stilmaak nie, moet jy ten minste koffie hê terwyl hy jou lewe kritiseer.

Ek maak die gasbottel oop, sit die ketel op, en toe hoor ek agter my weer daardie geluid.

Nie die hadeda nie.

’n Ander geluid.

“Klap-klap-klap.”

Die wind het begin optel en my opvou-tafeltjie se plastiekdoek het besluit hy wil Wes-Kaap toe trek.

Ek gryp die doek.

Die ketel begin fluit.

Die hadeda skree.

Die plastiekdoek klap.

My vrou sê: “Frik.”

Ek sê: “Ek weet.”

Maar ek het nie geweet nie.

Want net toe ek die doek vasdruk met ’n braaitang, kom die kampterrein se klein wit hondjie van oorkant af aangehardloop. Daardie tipe hondjie wat nie blaf nie, hy verklaar oorlog.

Hy sien my sokkie.

Hy gryp my sokkie.

Ek sê: “Nee, los!”

Die hondjie dink dis ’n speletjie.

Ek hardloop agter hom aan.

In een Croc.

Met die braaitang nog in my hand.

Die hadeda skree nou harder. Ek dink hy het kommentaar gelewer.

Die buurman se tentrits gaan weer oop.

Ek wou nie kyk nie.

Mens moet partykeer jou waardigheid beskerm deur vorentoe te kyk.

Die hondjie hardloop om die karavaan, onder die tafel deur, oor die verlengkoord, en vat toe ’n draai by die koue asblik.

Ek agterna.

Toe trap ek op ’n tentpen.

Nie hard genoeg om hospitaal toe te gaan nie, maar hard genoeg om met my voete in ’n vreemde taal te praat.

Ek staan stil.

Die hondjie staan stil.

Die hadeda staan seker ook stil, maar hy het nie sy mond stilgehou nie.

Toe sê ek my tweede kampwysheid hardop, meer vir myself as vir die wêreld:

“Op ’n kampterrein verloor ’n man nie sy sokkie nie; hy gee dit net tydelik aan die natuur terug.”

My vrou het toe begin lag.

Nie baie nie. Net daardie lag wat sy probeer keer, maar wat by haar skouers uitkom.

Die buurman lag ook.

Die hondjie los die sokkie.

Ek tel dit op.

Dit was nie meer ’n sokkie nie. Dit was ’n nat, grasbedekte herinnering.

Ek loop terug karavaan toe.

Die ketel was gelukkig nog daar. Die koffie was sterk. My humeur was dun. My een voet was nat, die ander een was kwaad.

Toe gebeur die vreemdste ding.

Die son begin net-net oor die bome kom.

Daardie sagte geel lig wat oor ’n kampterrein val en alles skielik weer reg laat lyk.

Die hadeda vlieg toe weg.

Net so.

Geen verskoning nie. Geen verklaring nie. Hy het net sy werk gedoen en vertrek.

Ek gaan sit in my kampstoel met my koffie.

My vrou sit langs my.

Sy sê: “Jy weet, dis eintlik mooi so vroeg.”

Ek vat ’n sluk koffie.

Ek kyk na die bome, die rook van iemand anders se eerste vuur, die buurman wat sy kop uitsteek met hare soos ’n bosduif, en daardie klein hondjie wat my nog steeds dophou.

Ek sê: “Ja. Dis mooi.”

Toe voeg ek by:

“Maar volgende keer bespreek ek ’n staanplek sonder voël-alarm.”

My vrou glimlag.

Ek sit agteroor.

En daar, met nat sokkies oor die karavaantrap, besluit ek my finale kampwysheid van die dag:

“Rus by die huis is stil. Rus by die kampterrein kom met vere, wind en ’n buurman wat alles sien.”

En dis nou maar kamp.

Jy beplan om laat te slaap.

Die natuur beplan anders.